De ultieme ontroering bij Schubert

Recensie door Jeanette Vergouwen-de Caluwe

 

Het Pianokwintet (die Forelle) en het Strijkkwintet van Franz Schubert zijn twee kamermuziekcomposities, die bij mij zoveel emotie oproepen, dat de tranen spontaan beginnen te vloeien.

Zondag 24 mei speelde Amsterdam Sinfonietta, tijdens het Sinfonietta String Festival 2026, in de Zeeuwse Concertzaal in Middelburg voor een bijna volle zaal het Strijkkwintet in C opus 163 (postuum) D 956. Schubert schreef het in de zomer van 1828, enkele maanden later stierf hij, 31jaar oud.

Steeds als ik zijn prachtige muziek hoor denk ik: ‘wat zou die allemaal nog voor moois hebben gecomponeerd, als hij langer had mogen leven.’

Dat het Strijkkwintet tijdens zijn leven niet is uitgevoerd en ook niet gewaardeerd werd door zijn uitgever, is onbegrijpelijk. 

Het is een fenomenale compositie voor 2 violen, 1 altviool, 2 cello’s, zo heerlijk orkestraal geschreven en met die bijzondere kleurklanken voor de altviool en cello’s. (Eén cello speelt solistisch en de andere is onderdeel van het strijkkwartet).

Candida Thompson/viool, Tim Crawford/viool, Georgy Kovalev/altviool, Tim Posner/cello en Madelyn Kowalski/cello verzorgden een heel intense en bewogen uitvoering. 

Het Allegro ma non troppo klonk getormenteerd. De thema’s, of ze nu mysterieus, lyrisch of sterk ritmisch waren. Het riep meteen emotie op. Hoe schrijnend waren de pizzicato’s van de tweede cello tegenover de andere strijkers.

Het Adagio in Es begon met dat sublieme, klagend weemoedige thema en veranderde in het middendeel in een onrustige en stormachtige sfeer. Het riep wanhoop op en emotie. Een beklemmende emotie die niet wegging toen het elegische thema weerkeerde.

En daarna verraste Schubert de toehoorder met een stormachtig Scherzo vol dissonanten en heerlijke modulaties. Het overrompelende en het contrasterende Trio, met die kleine dialogen  tussen altviool en cello, herstelde even de rust voor het Scherzothema terugkeerde.

Het Allegretto in C is een combinatie van een rondo en sonatevorm met 3 thema's. In dit slotdeel streden rust en wanhoop ook met elkaar. De klankkleuren van de strijkers streelden en behaagden, de ritmes speelden met gevoelens.

Sinfonietta wist de echte Schubertsfeer en het intense van zijn muziek van begin tot einde vast te houden.

Ik hoop dat in 2028 een respectabel herdenkingsjaar aan hem besteed zal worden. Hij is niet alleen de man van de Schubertiade, schitterende pianomuziek en liederen. Hij heeft ook orkestrale werken en magistrale kamermuziek gecomponeerd. En hij is en blijft een meester in het oproepen van ultieme emotie. 

Terug naar overzicht